AYAKLANANLAR HEMEN HÜKÜMET KURUN

Halk ayaklanması kaotik, örgütlü isyan nizamidir. Örgütlü isyan, bir program çerçevesinde yürütüldüğü için sevk ve idaresi daha kolaydır. Herhangi bir örgütün halk üzerinde inisiyatif kullanamadığı büyük halk ayaklanmalarında tek belirleyici olan mevcut rejimin (iktidarın değil, rejimin) yıkılmasıdır.
Halk, mevcut rejimin ve onun görünür şekli olan iktidarın üzerine yürürken, ne istediğini bilen fakat nasıl istediğini bilmeyen bir kütle görüntüsü çizer. Bu nokta, bir taraftan bazı avantajları ihtiva ederken diğer taraftan bazı dezavantajları da bünyesinde barındırır.
Avantajları, mevcut rejim ve iktidarın halka karşı ne yapacağını şaşırmasına yol açar. Rejimin vuracağı hedef yoktur. Karşısında koskoca bir halk kütlesi vardır. Halkı vurmak hem mümkün değil hem de fonksiyonel değil.
Dezavantajları, halk hareketinin sevk ve idaresinde problemler meydana getirir. Fakat esas problem, halkın istediğinin gerçekleşmesi aşamasında ortaya çıkar. Bazen mevcut iktidarın değişmesi fakat rejimin devamı ile son bulur. Bazen rejimin de değişmesine rağmen, yerine kurulacak rejim, halkın istediği rejim olmayabilir. Bunun anlaşılması da uzun sürer ve heyecan düşeceği için tekrar ayaklanma şartlarının oluşması zor olur.
Yapılması gereken ne?
Hem avantajlarını kullanmak, hem de dezavantajlarından sakınmak…
Nasıl?
Halk ayaklanması belli bir aşamayı geçtiğinde, artık mevcut iktidar ve rejim ülkedeki inisiyatifi kaybeder. Bu nokta, halk ayaklanmasının istikbalini tayin edecek safhadır.
Rejim ve iktidarın inisiyatifi kaybettiği nokta, halk ayaklanmasındaki kaotik görüntüden elde edilebilecek olan tüm faydanın temin edildiğini gösterir. Bu noktadan sonra rejim ve iktidar, ayaklanmanın merkezi yönetimini (teşkil edilebilirse) vuramaz. Ayaklanmanın merkezi yönetimini kurmanın zamanı bu noktadır.
Halk ayaklanmasında, silahlı güçlerin (polis ve askerin) takınacağı tavır önemlidir. Başlangıçta rejim ve iktidarın emrinde görülen bu güçler, büyük halk kütlelerinin karşısında tereddüde düşer. Ordu gibi büyük silahlı kütleleri bünyesinde barındıran güçlerin uzun süre tereddütte kalmaları mümkün değil. Kaotik ortam, polis ve ordunun inisiyatif kullanmasını icbar eder. Ordu emir alacağı “meşru yönetim” bulamazsa, ya rejimi korumaya devam edecek veya kendisi “yönetim” oluşturur. Yani darbe yapar.
Rejimin inisiyatifi kaybettiği nokta, ayaklananların derhal hükümet kurmasını gerektirir.
Mevcut rejim ve iktidar hala yerindeyken alternatif bir hükümet kurulması ne demektir?
-Ayaklananların sevk ve idaresini gerçekleşirir.
-Ayaklananların “meşruiyet ihtiyacını” karşılar.
-Ayaklanmanın ülkede meydana getireceği devasa bir yıkımı engeller.
-Mevcut rejimin başka bir kisve altında yeniden dirilmesine engel olur.
-Siyasi ayak oyunlarına mani olur ve halkın istediği rejimin inşasını mümkün kılar.
-Ayaklanmanın ortaya çıkardığı kaotik durumdan dış güçlerin faydalanmalarına mani olur.
-Ülkedeki spekülatif siyasi yalpalanmaları engeller.
-Emniyet teşkilatının ve ordunun tarafını seçmesine yardımcı olur.
-Ordunun darbe yapmasına mani olur.
-Ordunun ülke sınırlarını korumasına imkan sağlar.
-Kaosun derinleşmesine mani olur.
-Kaos derinleştiğinde ordunun dağılma ihtimali ortaya çıkacağı için buna engel olunur.
-Kaos ortamında meydana gelecek “boşluğu” doldurur.
*
Halk ayaklanmalarında en önemli husus, yıkılacak olan rejimin yerine kurulacak rejimin muhtevasının ne olacağı sorusudur? İkinci önemli husus ise, yeni rejimin nasıl kurulacağıdır. Bu soruların cevapları bu yazının hacmini aşar. Burada üzerinde durduğumuz konu, acilen hükümet kurulması bahsidir.
Gölge hükümet veya alternatif hükümet veya başka bir isim altında bir hükümetin derhal kurulması gerekir. Mevcut rejim ve iktidar ayaktayken kurulmalıdır ki, geçiş süreci mümkün olan en az zararla atlatılabilsin.
Halk ayaklanmalarında dehşet bir yıkıcı güç bulunur. Örgütlü ayaklanmalar, nispeten nizami olduğu için, yıkıcılığı kontrollüdür ve rejimin imhasına yöneliktir. Fakat inisiyatifsiz halk ayaklanmalarının meydana getireceği kaos, her şeyi yıkabilir. Halk ayaklanması, kör fil sürüsünün şehre girmesi gibidir.
Hükümet kurulması, rejimin ayakta kalma ihtimalini ortadan kaldırır. Sokakların halk tarafından işgal edildiği bir ülkede, halk hangi hükümete teveccüh gösterirse, diğeri ömrünü tamamlamış demektir.
HAKİ DEMİR
demirhaki@gmail.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir