AKIL İNŞASINDA BİLGİ-1-ZİHNİN BİLGİYE İHTİYACI VAR

AKIL İNŞASINDA BİLGİ-1-
ZİHNİN BİLGİYE İHTİYACI VAR
Zihnin malzemesi bilgidir. Zihni bilgiden boşalttığında büzülür, daralır ve nokta haline gelir. Ne kadar bilgi konulursa da o kadar genişler. Genişlemesinin sınırı yoktur. Bu sebeple bilgi fazlası diye bir şey olmaz. Fazla bilgi ile ilgili problem, dağınık ve kaotik bilgi yığınıdır. Disipline olmuş bilginin fazlası olmaz. Veya disipline olmuş zihni evrene ne kadar bilgi yığarsanız yığın, zarar değil fayda elde edersiniz.
Zihin hiçbir fiziki mekan ölçüleriyle anlaşılmaz. Hacminin büyüme kabiliyeti sınırsızdır. Zihni evrende bilgi yoğunluğu oluşmaz. Ne kadar bilgi koyarsanız koyun, zihni evrenin bilgi yoğunluğu aynıdır, çünkü hacmi genişler. İnsan zihninde bilgi yoğunlaşması örnekleri vardır ama o durum bilgi fazlalığından değil, dikkat yoğunlaşmasındandır. Bunları birbirine karıştırmamak gerekir. Mesele insanın aklı veya duyguları bir konuya kilitlendiğinde (önemli bir problemini çözmekte zorlandığında) zihni belli bir koordinatında (o problemle ilgili koordinatında) bilgi yoğunlaşması yaşanır. Bu durum, zihni evrenin genel anlamda bilgi yoğunlaşması yaşadığını göstermez.
Zihnin bilgi ile ilgili yaşadığı/yaşayacağı problem, kaotik bilgilerle işgal edilmesidir. Özellikle çocukluk çağındaki bilgilenme, önce kaotiktir. Çünkü zihni alışkanlıklar, mecralar, konu sistematiği gibi disiplin işlemleri oluşmamıştır. Bu sebeple bilgilenme süreci, başlangıçta kaotiktir ve bu noktaya dikkat etmek gerekir.
Önce kaotik şekilde bilgilenme (öğrenme) gerçekleşir. Bu aşama, aklın bilgilenme safhasıdır ki bu safha aklın inşasında birinci aşamadır. Bundan sonra bilgileri disiplinle öğrenme aşaması başlar. Bu aşama ise kuralların oluşması ve öğrenilmesi aşamasıdır. Aklın inşasındaki ikinci aşamadır.
Kaotik öğrenme (bilgilenme) aşamasından sonra hızlı şekilde zihnin disipline edilmesi gerekir. Zihni evreni dışarıdan müdahale ile disipline etmek çok zordur. Bunun tabii ve kolay yolu, kuralların öğretilmeye (öğrenilmeye) başlamasıdır. Kurallar bilgi demetleri olduğu için, disipline edilmiş bilgilenme (öğrenme) aşamasına geçilmiş olur. Kurallar öğrenmeye başlayan çocuk zihni, bilgi ile düzenli ilişki kurma alışkanlıklarını kazanır.
Kuralları öğrenmeye başlayınca, daha önce öğrendiği kaotik durumdaki bilgi birimlerini de disipline etmeye başlar. Zihni evren, kurallara alıştığında, serbest ve serseri halde dolaşan bilgi birimlerini mıknatıs gibi belli merkezlere (kurallara) doğru çeker, toplar ve disipline eder.
Zihni evrenin mümkün olduğunca kısa sürede disipline edilmesinde fayda var. Kaotik bilgi edinme süreci/süresi uzun sürerse zihnin daha sonra disipline olma kabiliyeti zayıflar. Daha uzun sürmesi halinde ise disipline olma kabiliyeti yok olur.
Ailesiz ve kaotik aile ortamlarında büyüyen çocukların zihni evrenlerinin disipline olmaları uzadığı veya hiç disipline olamadığı için “problemli çocuk” tarifleri içine alıyorlar. Gerçekten aile hayatındaki düzen, bilgi edinme (öğrenme) sürecinin disiplinli şekilde gerçekleşmesini temin ediyor. Bu sebeple aile ortamları çok önemlidir.
Çocukların çok soru sorması karşısında bıkkınlığa düşmemek gerekir. Çocuk bir konuyu öğrenmeye başladığında o konu ile ilgili zincirleme soru sorar. Zincirleme soru sorması, aslında bağımsız bilgi birimleriyle yetinmediğini ve disipline olmuş bilgi demetleri istediğini gösterir. Bilgileri parça halinde vermek, onları bağımsız bilgi birimleri halinde zihnine yerleştirmektir. Bağımsız bilgi birimleri ise zihni evreni kaotik hale getirir.
Çocukların zincirleme soru sorması, disipline olmuş bilgi demetleri istemesidir ama ailelerin bıkkınlık tavırlarına bakınca, çocuklarına bilgi demetleri vermekten kaçındıkları görülür. Sizce beş yaşındaki çocuğun zihni mi daha disiplinlidir otuz yaşındaki ailesinin zihni mi?
OSMAN GAZNELİ
osmangazneli@gmail.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir