AKIL İNŞASINDA SORUMLULUK EĞİTİMİ-2-SORUMLULUK BENLİĞİ KONTROL ALTINA ALIR

AKIL İNŞASINDA SORUMLULUK EĞİTİMİ-2-
SORUMLULUK BENLİĞİ KONTROL ALTINA ALIR
Sürekli emir alan çocuğun benliğinin ortaya çıkması yavaş olur. Gerçi benlik ortaya çıkmak için eğitime ihtiyaç duymaz. O zamanı geldiğinde, yani biyolojik yaş ilerledikçe, zihni evren bilgiyle doldukça kıpırdamaya başlar. Belli yaş aralıklarıyla da kendini göstererek ortaya çıkar.
Benlik kendi kendine de ortaya çıkar çıkmasına da, mesele sağlıklı olarak zuhur etmesidir. Çocuğun sağlıklı bir benliğe sahip olması için belli eğitimler gerekir. Öncelikle ortaya çıkmasını kontrol altından tutmak gerekir. Çünkü benlik, lazım olduğu kadar da zararlıdır.
Çocukta (kişide) benlik ortaya çıkmadan zihin toparlanamaz. Zihni evreni toparlayan ve kendinde merkezleştiren ilk unsur, benliktir. Benlik zihni evrene doğduğunda, zihni evrende ne varsa etrafında toplamaya, onlar üzerinde mülkiyet kurmaya, başka hiçbir unsura (mesela akla) hak tanımamaya uğraşır. İşte faydası da zararı da bu cümlenin içinde mevcuttur. Zihni evreni toparlaması faydası, başka bir unsura hayat hakkı tanımak istememesi de zararıdır. Bu sebeple benliğin ortaya çıkması kontrol altında tutulmalıdır.
Benliğin zihni evrene doğması kontrollü olmaz da kendiliğinden doğarsa, tüm zihni evreni kendi mülkiyeti altına almak için çabalar. Ve bunu da başarır. Eğer benlik zihni evreni tamamen kontrolü altına alırsa, akıl inşası çok ama çok zorlaşır. Çünkü benlik, zihni evrende ilk mülkiyet iddia eden, bu iddiaya sahip olarak ilk doğan unsurdur. Benlikten önce zihni evreni toparlayacak ve onu bir merkez etrafında düzenleyecek başka bir unsur olmadığı için, zihni evren üzerinde mülkiyet iddiası kökleşirse, daha sonra meydana gelecek olan (mesela akıl) zihni evrende kendine yer açamaz. Böyle bir zihni evrende aklın oluşabilmesi için benliğin izin vermesi gerekir. Benliğin izin vermesi demek, aklın benlik merkezinde meydana gelmesi demektir. Oysa inşa edilmesi gereken sağlıklı akıl, benlikten mümkün olduğunca bağımsızlaşmış olmalıdır. Benlikten bağımsızlaşmalı ve zihni evrenin merkezi haline gelmelidir.
Akıl benlikten bağımsızlaşamaz ve benliğe mahkum hale gelirse, çocuğun kişiliği “benlik” merkezli olur. Benlik merkezli kişilik ise sadece menfaatini düşünür, menfaati için her şeyi yapar, insanları eşya gibi görür. Bu, en kötü kişilik çeşididir.
Zihni evrenin benlik merkezli olmaması için benliğin ortaya çıkmasını kontrol atlında tutmak gerekir. Sorumluluk eğitimi benliği kontrol altında tutacak metottur.
Erken yaşlarda başlanan sorumluluk eğitimi, benliğin meydana çıkarken bazı sınırlarla karşılaşmasını sağlar. Sınırları olan bir “benlik” zihni evrenin tamamında mülkiyet iddia edemez. Bu durum, aklın oluşması için gereken alanı elde etmesini mümkün kılar. Akıl, benlikten bağımsız bir şekilde inşa edilebilir.
Sorumluluk eğitimi yoluyla ortaya çıkan benlik, sorumsuzca davranmaz. Kendiliğinden ortaya çıkan benlik, hiçbir sorumluluğa sahip olmaz, hiçbir sınırı umursamaz, hiçbir kurala uymaz. Benliğin doğumunun sorumluluk havuzunda meydana gelmesine dikkat edilmelidir. Sorumluluk havuzuna doğan benlik, aklın inşasına engel olmayacağı gibi katkıda da bulunur.
OSMAN GAZNELİ
osmangazneli@gmail.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir