KAZA TEŞKİLATI-İÇTİHAT ŞURALARININ TEŞKİLİ-

İÇTİHAT ŞURALARININ TEŞKİLİ

İçtihat Şuralarının teşkili ve faaliyetlerinin gözetimi, Nakibü’l Eşrafın salahiyetindedir. Nakibü’l Eşraf, bizzat şuraya reislik edebilir, bu halde bir muavin tayin eder, muavin şuranın teşkil ve içtimaı için icrai işleri yapar. Nakibü’l Eşraf, kendisi başkanlık etmek istemezse şuraya bir reis tayin eder.

*İtikadi ve İbadi İçtihat Şurası Teşkili

İtikadi ve ibadi içtihat şurası, Nakibü’l Esraf tarafından, tamamen kendi salahiyet ve ihtiyarında olmak üzere teşkil olunur. Bu şuraların teşkilinde Nakibü’l Eşrafın muavini, Yüce Din Dairesi Reisidir. Yüce Din Dairesi Reisi, şuranın teşkilinde, icrai bir vazifeye sahiptir.

Şuraya ya Nakibü’l Eşraf başkanlık eder veya Yüce Din Dairesi Reisi. Nakibü’l Eşraf reislik etmek istediğinde mesele yoktur, reislik etmeyi arzu etmezse, riyaset salahiyeti Yüce Din Dairesi Reisine aittir. Yüce Din Dairesi Reisi, şuraya, Nakibü’l Eşrafa vekaleten başkanlık eder. Nakibü’l Eşraf şuraya başkanlık etmeyi arzu ederse, Yüce Din Dairesi Reisi, muavin sıfatıyla İçtihat Şurası teşkilatına yerleşir ve şuranın teşkili için icrai işleri takip eder.

Yüce Din Dairesi Reisi, şura azalarını tespit eder ve Nakibü’l Eşrafa arzeder, Nakibü’l Eşraf, kendine arzedilen azalar arasından uygun gördüklerini nasp ve tayin eder. Reisin Nakibü’l Eşrafa arzettiği liste, Nakibü’l Eşraf için bağlayıcı değildir, o listenin dışından da aza nasp ve tayin edebilir.

Şura azalarının sayısı sabit ve mahdut değildir, ümmetin o sahadaki en yüksek liyakat ve ehliyet sahibi alimlerinin tamamı nasp ve tayin edilebilir. Yüce Din Dairesi Reisinin teklifi ile veya ondan müstakil olarak, ülke dışındaki İslam Alimleri de nasp ve tayin edilebilir. Her şurada ülke dışından alimlerin bulunmasına hassasiyet gösterilir, mümkünse her ülkeden en az bir alimin bulunmasına dikkat edilir.

*İlmi İçtihat Şurası Teşkili

İlmi içtihat şurası teşkilinde, Başyücelik Akademyası Reisi, Nakibü’l Eşrafa vekaleten şura reisidir.

Şuranın teşkil edilmesinde, içtihat ihtiyacı hasıl olan ilim dalından en fazla olmak üzere, o ilim dalına yakınlıklarına (o ilim dalının tamamlamalarına) göre diğer ilim dallarından aza seçilir.

İlmi içtihat şurasında, tüm ilim sahalarından bir alim mutlaka aza olarak seçilir.

*Kazai İçtihat Şurası Teşkili

Kazai İçtihat Şurası için Nakibü’l Eşraf, Yüce Din Dairesi, Başyücelik Akademyası, Temyiz Mahkemesi azaları arasından bir reis nasp ve tayin eder. Reisin İslam Hukukunda ehliyet ve liyakat sahibi olması lüzumu izahtan varestedir. Tatbikatın içinde bulunması ise tercih sebebidir.

Kazai içtihat şurasına, Yüceler Kurultayı mensuplarından, Yüce Din Dairesi mensuplarından, Başyücelik Akademyası mensuplarından eşit sayıda aza seçilir. Başyüce de bunların her birine eşit sayıda üyeyi, Temyiz Mahkemesi azalarından seçer.

*Siyasi (Amme Hukuku) İçtihat Şurası Teşkili

Nakibü’l Eşraf, Siyasi İçtihat Şurasına bizzat reislik eder. Bu esas, devlet nizamının artık içtihada ihtiyaç duymayacak veya uzun aralıklarla ihtiyaç duyacak hale gelene kadar devam eder.

Siyasi içtihat şurasının teşkilinde, Yüceler Kurultayı, Başyücelik Akademyası, Yüce Din Dairesi kendi mensupları arasından, Başyüce ilmiye sınıfından olmak üzere eşit sayıda aza seçer.

*
Devletin makamları arasında salahiyet çatışması meydana gelir de, ihtilafın halli için içtihat talep edilirse, İçtihat Şurasının şu şekilde teşkil edilir; Salahiyet çatışması yaşayan makamlar, İçtihat Şurasına aza seçemezler, sadece bir adet müşahit ve müşavir vazifesini yapacak aza seçer. Müşahidin hangi celselere katılacağını, karar celsesinde rey kullanıp kullanmayacağını Şura takdir eder. İhtilafın taraflarından birisi Başyüce ise, aynı hüküm caridir.

*Muhakeme İçin İçtihat Şurası Teşkili

Devlet erkanının vazifelerinden dolayı muhakeme edilmeleri gerektiğinde, Nakibü’l Eşraf İçtihat Şurasını içtima eder. Bu şuranın reisi, Temyiz mahkemesinin reisidir.

Şura, Temyiz Mahkemesi ceza daireleri umumi kuruludur, bunlara ek olarak, Yüceler Kurultayı, Yüce Din Dairesi, Başyücelik Akademyası mensuplarından birer adet aza seçilir.

Share Button

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir