PARA VE BANKACILIĞIN KISA TARİHİ -18-

PARA VE BANKACILIĞIN KISA TARİHİ -18-

Bugün mevcut para sisteminin mekaniği şöyle işlemektedir: Genelde bankaların krediyi müşterilerin hesaplarındaki paradan verildiğine inanır. Halbuki Banka o krediyi senin geleceğine ipotek koyma karşılığında verir. Kredi, mevcut paradan olmayıp aynı zamanda da satın alma gücü olduğundan ‘yeni paradır.’ Bu anlamda onlar bankacılıktan ziyade darphane görevi üstlenmekteler. İşte insanların aldatıldığı yer burasıdır. A Bankası, B Bankası değil A Darphanesi B Darphanesi olarak isim değiştirirlerse o zaman faaliyetleri ile isimleri uyumlu olacaktır.

Sistemin mekaniğine gelirsek. 100 liralık mevduat yatırıldığında banka bunun yüzde 10’u yani 10 lirasını merkez bankasına yatırır, geri kalanı ise müşterinin hesabında bırakır. 90 liralık kredi verildiğinde çoğu kişi bunun müşterinin hesabındaki 90 lira olduğunu zanneder.Hâlbuki hem müş- terinin hesabında 90 lira var gözükür, hem de borçlunun çeki verdiği satıcının hesabında. Bu nasıl olur?

Bir misalle açıklamaya çalışalım. Ahmet Bey taşıt kredisi alır. Ve banka, galericinin hesabına Ahmet Bey adına ödemeyi girer. Lakin banka, galericinin hesabına ‘fiziksel kâğıt para’ transferi yapmaz. Sadece bilgisayar ortamında galericinin hesabına 90 lira yazar. Ve bu 90 lira yepyeni 90 liradır. Yani eğer piyasada toplam 1000 lira varsa, artık piyasada toplam 1090 lira varmış gibi gözükür. Elbette piyasadaki kâğıt para miktarı aynıdır.Sanal para denilen kavram da budur. Yani kâğıt miktarı 100 lira ise, bilgisayar ekranında hesaplarda toplam 1000 lira gözükmesi.

Bankanın güvendiği şey ise herkesin aynı anda gelip kâğıt para istemeyeceğidir. Ki mevduatlara faiz vermesinin amacı da budur. İnsanların kağıt paralarını sisteme çekerek, kağıt para üzerinden yeni kredi üretebilmek.Velhasıl mevduatta ka- lan para (misaldeki 90 lira) ile bastığı para miktarını eşitleyerek banka oyununu gizler. 100 kâğıt lira ile toplam bankacılık sisteminde 900 (90+81+72+…..) liralık kredi-elektronik para üretilir.

Bankalara tek tek, parça parça bakan biri paranın mevdu- atlardan geldiğini düşünür. Halbuki bankacılık sistemin bü- tününe bakan biri,100 liralık kâğıt paradan 900 liralık’ kaydî’ denilen para üretildiğinin farkına varır. Yani sistemde gözü- ken toplam 1000 liranın sadece 100 lirası kağıt para, gerisi ise elektroniktir. O anda bankadan 200 liralık kağıt para talep edil- se sistem çöker. Doğrudur, kredi para, mevduatlardan gelir. Peki mevduat nereden gelmiştir? İşte banka, mevduattaki paranın yüzde 90’ını elektronik ortamda var olarak göstermiştir. Meselâ iş sahibi, bankadan kredi alan müşterisinin verdiği çeki banka hesabına yatırır ve sanki banka hesabındaki para kâğıt paraymış gibi harcamaya başlar. Halbuki hesabta olan kâğıt para değil, bankanın elektronik parasıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir