Şahıslar Hadiseler Fikirler Üçgeni

Hayat, üç şey üzerine kuruludur. Şahıslar, hadiseler ve fikirler… İnsanların akıl yaşları, bunların hangileriyle ilgilendiklerine göre değişir. Akıl yaşı çok yüksek olan insanlar, fikirlerle ilgilenirler ki bunlara “büyük insan” denir. Akıl yaşı ortalama olan kişiler, hadiselerle ilgilenirler ki, bunlara “normal insan” denir. Akıl yaşı düşük olanlar, şahıslarla ilgilenirler ki, bunlara “küçük insan” denir.
“Küçük insanlar” şahıslarla ilgilenirler çünkü hadiselerle ve fikirlerle ilgilenebilmek için akılları kafi derecede gelişmemiştir. Fikirleri anlamazlar, hadiseleri çözemezler. Fikirleri anlamadıkları ve hadiseleri değerlendiremedikleri için şahıslarla ilgilenmek zorunda kalırlar. İlgilenecek başka bir şey kalmamıştır çünkü… Şahıslarla ilgilenmeleri de onlara yardımcı olmak için değildir. Şahıslara yardımcı olabilmek için, fikirleri anlamaları ve yeni fikirler üretmeleri gerekir. Fikirleri anlamadıkları ve yeni fikir üretemedikleri için insanlara yardımcı olamazlar. Hadiseleri değerlendiremedikleri için de faydalı veya zararlı olduğunu anlamazlar. Hangi hadisenin insanlara faydalı hangilerinin zararlı olduğunu anlamadıkları için, şahıslara hiçbir faydaları olmaz. Demek ki, şahıslarla ilgilenen kişiler, insanlığa hiçbir fayda sağlayamazlar.
Şahıslarla ilgilenenler, şahısları düşman edinirler. Çünkü sadece şahıslarla ilgilenmektedirler. Şahısları düşman edinirler ama şahısları dost edinemezler. Çünkü her insan hata yapar. Şahıslarla ilgilenen kişiler, dostlarının hata yaptığını görünce ondan uzaklaşırlar. Her insan da hata yapacağı için hiç dostları olmaz fakat çok sayıda düşmanları olur.
“Normal insanlar” hadiselerle ilgilenirler. Hadiselerle ilgilenmek, şahısların yaptıkları işlerle ilgilenmektir. Şahısların yaptıkları işlerden hadiseler meydana gelir. Hadiselerle ilgilenmek, insanların yanlış veya doğru yaptıklarını anlayabilmek demektir. İnsanların yaptıklarının doğru veya yanlış olduğunu anlayabilmek, insanlara “doğru” yapabilmeleri ve “yanlıştan” kaçınabilmeleri için tavsiyede bulunabilme imkanını verir. Bir davranışın doğru veya yanlış olduğunu anlayabilen kişiler, kendilerini de yanlıştan koruyabilirler.
Hadiselerle ilgilenen kişiler, şahısların hata yapabileceklerini bildikleri için şahısları düşman edinmezler. Dostları olabilir çünkü dostları hata yaptığında onları terk etmezler aksine onlara yardım ederler, doğruyu gösterirler.
“Büyük insanlar” fikirle ilgilenirler. Fikir, hayatın nasıl yaşanacağına dair sahip olunan bilgi topluluğudur. Hayatı nasıl yaşayacağına dair fikri olmayanlar, fikirlerle ilgilenemezler. Kendilerinin hayat anlayışı olmalıdır ki, fikirlerle ilgilenebilsinler. Mesela biz Müslümanız ve hayatı nasıl yaşayacağımızı biliyoruz. Hayatı nasıl yaşayacağını bilmeyenler, tam bir serseri halde yaşarlar. Serserilerin ise fikirleri olmadığı gibi fikirlerle de ilgilenemezler.
Fikirlerle ilgilenenler, şahıslara değil bütün insanlığa yol gösterirler.
Şahıslarlar ilgilenen kişi, bir insandır. Hadiselerle ilgilenen kişi, çok insandır. Fikirlerle ilgilenen kişi ise insanlıktır. Çünkü şahıslarla ilgilenen kişi, şahısları muhatap alır, hadiselerle ilgilenen kişi çok insanı muhatap alır, fikirlerle ilgilenen kişi ise insanlığı muhatap alır.
Not: 8. sınıftaki kızım için onunla birlikte yaptığımız kompozisyon ödevi çalışması
HAKİ DEMİR
demirhaki@gmail.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir