SOSYAL MATEMATİK-5-HASSASİYET DEĞERLERİ

SOSYAL MATEMATİK-5-HASSASİYET DEĞERLERİ
Hassasiyet değerleri, eksi, sıfır, artı şeklindedir. Hassasiyetler, bu değerlerini, denklem havzalarına, denklemin amacına, denklemi kimin kurduğuna göre alır. Mesela Akparti için kurulan “kar” denklemlerinde, CHP tabanının hassasiyet değerleri “negatif” olarak alınır ama CHP için kurulan “kar” denklemlerinde aynı hassasiyetler “pozitif” değer alır.
Hassasiyet değerleri denklemin zor konularından biridir. Katsayı konusu önemlidir ama katsayılar araştırma sonucu elde edildiği için zaten mevcuttur, mevcut olmalıdır. Fakat hassasiyet değerleri sabit değildir, denklem nasıl kurulmak isteniyorsa ona göre değer tespit etmek gerekir. Zaten denklem kurabilmek, aslında hassasiyet değerlerini doğru tespit etmeyi gerektirir.
Sosyal matematikte denklem kurmak, hassasiyet değerlerini doğru ve denklem ögelerinin miktarını isabetli belirlemektir. Bunları doğru belirleyebilmek için, denklem havzasını iyi analiz etmek gerekir, bununla birlikte denklem amacı gözden kaçırılmamalıdır.
Kurulan denklemdeki işlemler, hassasiyet değerleriyle yapılır, tamamı pozitif değerde olan ögelerden denklem kurulmaz. Daha doğrusu, tamamı pozitif değerlerden oluşan denklem, “altın denklem”dir. Çok istisnaidir, bulunduğunda da pek karlıdır. Zaten sosyal matematiğin zirvesi, “altın denklem” kurmaktır. Türkiye’deki mevcut sosyal ve siyasal havzaların yapısı, aralarındaki geçirgenliğin sıfır yakın olması, “altın denklem” kurmayı neredeyse imkansızlaştırmıştır. Mesela altın denklemlerden birisi, kişi başına düşen gelirin artırılmasıdır fakat ülkede bu başarı bile altın denklem haline gelememektedir.
Altın denklem bir tarafa, sosyal olaylar karmaşıktır, uygulanan her etki, bir tarafta olumlu, başka tarafta olumsuz sonuçlar verir. Denklem de bunu tespit etmek için kurulur, bir uygulama yapılacağı zaman, “ne kadar olumlu etkisi, ne kadar olumsuz etkisi olur?” sorusunun cevabı denklemle aranır. Kurulacak denklem, yapılacak uygulamanın sonucunun en fazla “kar”ı elde etmek için örülmelidir. Denklemin içinde “kar” (olumlu etki-pozitif değer) da olur “zarar” da (olumsuz etki-negatif değer)… Konu, yapılacak uygulamanın “kar”ını artırmak, “zarar”ını azaltmak amacını güder.
Bir konuşmanın, bir uygulamanın belli bir amacı vardır. Normal şartlarda konuşmanızı yapar, uygulamanızı gerçekleştirir yolunuza gidersiniz. İşte buna sosyal matematik müsaade etmez. Çünkü yapacağınız uygulama ne kadar iyi olursa olsun, toplumdaki bazı kesimlerin aleyhinedir. Mesela asgari ücreti işçinin talebi kadar artırarak, işçi sınıfında istediğinizden de fazla “kar” elde edebilirsiniz ama bu uygulama işveren kesiminde hanenize “zarar” olarak yazılır. Taban fiyatını yüksek açıklarsanız çiftçi sevinir ama tüketici kızar, aksi durumda da tüketici sevinir çiftçi kızar. Hayat ve toplum, bu misallerdeki gibi karmaşıktır ve bir yerdeki “kar” diğer yerde “zarar” olarak görülür. Toplum, sayısız çelişkinin aynı havzada birleşmesi, çatışması, kaynaşmasıdır. Dolasıyla yapacağınız her uygulamanın, mutlaka o uygulama dışında bazı ögeler taşıması gerekir, o ögeler, uygulamanın zararlarını telafi etmek içindir. Sosyal matematiğe ve denkleme ihtiyacınız da tam bu noktada ortaya çıkar. Hassasiyet değerleri olmadan denklem kurmak bu sebeple imkansızdır.
Uygulama amacının dışında olan ögelerin denkleme yerleştirilmesi (yani denklem kurulması) çok nazik bir iştir. Uygulamanın amacı dışında olsa bile, amacının hinterlandında olması şarttır yani bir şekilde uygulama amacı ile bağı olduğu görülmelidir. Birbirinden çok bağımsız ögeleri bir araya getirerek denklem kurmak, saçmalamakla eşittir. Bu tür denklemlere, “saçmalık denklemi” denir.
*
Denklemler, negatif ve pozitif değerlerle kurulacağı için, hassasiyet haritası ve hassasiyet piramidi çok önemlidir. Hassasiyet haritasında, hassasiyet piramitlerinde yapılacak hatalar, denklemde mutlaka yanlış sonuç üretir. Hassasiyet haritasındaki zıtlıklar, çelişkiler, itme ve çekme güçleri doğru tespit edilmelidir, bu korelasyonlarda yanlış yapılırsa, denklemler “hayali” kalır. *

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir