Etiket arşivi: aklın teşekkülü

AKLIN TEŞEKKÜL SÜRECİ

akıl teşekkül süreciAklın cevher olarak insanda bulunduğu fakat bünyesinin teşekkül ettiği, teşekkül sürecinin ise uzun ve girift bir yol takip ettiği gözden kaçırılmaktadır. Aklın zekâ ile karıştırılmasından kaynaklanan teşekkül etmediği zannı yanlıştır. Zekânın potansiyel olarak bulunduğu ve varlığının zuhurunun bir teşekkül sürecine bağlı olmadığı doğrudur. Fakat akıl insanın doğumunda sıfır noktasında bulunduğu unutulmamalıdır.

Aklın bünyesinin terkibi bir özellik taşıması ve zuhurunun teşekkül sürecine bağlı olması, aklın farklı terkip formlarında inşa edilmesini mümkün kılar. Keza teşekkülünden sonra da geliştirilmesi, güçlendirilmesi ve değiştirilmesi imkânlarının bulunduğu vakadır. Aklın bu özelliği, her insanın sahip olduğu akıldan daha gelişmiş veya daha büyük hacimde bir akla sahip olabileceği manasına gelir. Hiç kimse mevcut aklıyla iktifa etmek zorunda değildir. AKLIN TEŞEKKÜL SÜRECİ yazısına devam et

AKIL NEDİR -E KİTAP- Haki DEMİR-

AKIL NEDİRAkıl bahsi zordur. Aklın terkibi bir mahiyet ve bünyeye sahip olması, aklı anlaşılabilir hale getirmektedir ama giriftliğin tabi neticesi olarak anlaşılmasını da zorlaştırmaktadır. Zorluğun temel sebebi, insanda (ve hayatta) akıl ile ilgili ve ilişkili olmayan bir varlık veya vakanın olmamasıdır.

Aklı tarif etmenin zorluğu, hem insan iç dünyasındaki en önemli merkezlerden birini tarif etme mecburiyeti ve hem de hayatı tarif etme mecburiyeti, devasa mana yükünü çerçeveleme lüzumundan kaynaklanmaktadır. Aklın insan ile hayatın berzahında bulunan konumu, onu sadece psikolojik unsur olarak tarif etme imkânından mahrum etmektedir. Aklın sadece insan iç dünyasında harmanlanan ve sadece orada kalan bir unsur olduğu düşüncesi, insanı, aklı ve hayatı anlamamaktır.

Aklın ihata edici tarifini yapamamaktan kaynaklanan muhtelif tarifler, aklın bir fonksiyonuna, özelliğine, sınırına veya maharetine atıf yapmaktan kurtulamamaktadır. Bu durumlarda ortaya çıkan tarif, aklın tarifi değildir. Bunları akıl tarifi olarak kabul etmek, aklı sınırlandırdığı gibi, insanı ve hayatı da sınırlandırmaktadır. AKIL NEDİR -E KİTAP- Haki DEMİR- yazısına devam et