TATBİK İLİMLERİ VE MESLEKLER

TATBİK İLİMLERİ VE MESLEKLER

Tatbik ilimlerinin içinde küçük bilgi alanları vardır ki, bunlar ilim dalı haline gelecek kadar bilgi birikimine sahip değildir. Bu sebeple, öğrenilmesi de titiz bir ilmi disiplini gerektirmeyecek basitliktedir. Zanaatlar bunun en fazla görünen misalleridir.
Zanaatlar, nihai tahlilde bir tatbik ilminin içinde küçük bir yer işgal eden bilgi alanıdır. Bir ustadan öğrenilmesi mümkün, umumiyetle iş içinde eğitim (çıraklık) cinsinden tahsili olan zanaatlar, tatbik ilimleri içinde mütalaa edilse de olur, edilmese de… Bununla birlikte zanaatlar, tüm çeşitleriyle birlikte düşünüldüğünde büyük bir yük taşır.
*

Tatbik ilimleri umumiyetle meslek olarak kullanılmaktadır. Meslek haline getirilen tatbik ilimlerinin bir kısmı pratikleştirilmiş, şablonlara bağlanmış, kolaylaştırılmıştır. Şeklin sübutu, tefekkürün iflasıdır, ne ki şekil aynı zamanda nizami altyapı için ihtiyaçtır. Şeklin kolaylaştırıcı etkisi bir taraftan nizami altyapı kurarken diğer taraftan tefekkür tembelliğine davetiyedir. Gerçi artık şeklin sübutu tehlikesi ortadan kalkmış görünüyor zira hayat o kadar yüksek hızla akıyor ki hiçbir şekil bir yılını bile dolduramıyor.
Meslek olarak kullanılsa bile tatbik ilimlerinin bir kısmı ilmi mahiyetini kaybetmiyor. Sahip oldukları bilgi müktesebatının zenginliği ve giriftliği, çok ciddi şekilde tahsil ve tecrübe istiyor. Tıp bilimi gibi, mühendislikler gibi ila ahir… Bu cinsten tatbik ilimlerini sadece meslek haline getirmek ve ilmi çerçeveden uzaklaştırmak çok tehlikelidir.
*
Tatbik ilimleri doğrudan bir ihtiyacı karşıladığı için meslek olarak kullanılma imkanına sahiptir. Zaten tatbik ilimlerinin tamamı, öyle ya da böyle meslek olarak kullanılmaktadır. Meslek olarak kullanılma imkanı tatbik ilimleri üzerinde aşındırıcı ve tahrif edici tesirler icra ediyor. Özellikle de para kazanma yolu olması, bu mesleklerin ilmi mahiyetini çabuk unutturuyor.
Meslek haline gelen ve para kazanma kaynağı olan tatbik ilimleri, tetkik ilimlerinin vesayetinden kurtulduğu (yani bağımsızlaştığı) takdirde çok hızlı şekilde ahlaksızlaşıyor ve ahlaksızlaştırıyor. Terkip ve tetkik ilimlerinin bozulması zordur, bozulursa uzun zaman alır, buna mukabil tatbik ilimlerinin bozulması fevkalade hızlıdır ve bozulduğunda ortaya çıkan tehlike büyüktür. Bir şeyin bozulma istidadı ve hızı ne kadar yüksekse, o nispette tedbir gerekir. İlimlerin içinde bozulma istidat ve hızı en yüksek olan sınıf, tatbik ilimleridir. Tatbik ilimlerinin bu özelliği, onların vesayet altında tutulmasını zaruri kılmış, alınacak tedbirlerin kesintisiz uygulanmasını gerektirmiştir.
Tıp biliminin, ihtiyaç olmadığı halde para kazanmak maksadıyla ameliyat yapılmasına vasıta kılınabilmesi, parası olduğu müddetçe terapistin müşterisine iyileştiğini söylememesi misalleri mevzuun hangi dehşetengiz boyutlara ulaşabileceğini göstermektedir.
MUSTAFA KARAŞAHİN
mustafakarasahin1@gmail.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir