“TÜRKİYE SOMALİ’DE DEVLET KURACAK”

“TÜRKİYE SOMALİ’DE DEVLET KURACAK”
Yazının başlığı, Sabah gazetesinin internet sitesinde 02.11.2012 tarihine yayınlanan bir haberin başlığı… Haber özetle şöyle;
“Türkiye’nin Mogadişu Büyükelçisi Cemalettin Kani Torun, “Somali’de yeni bir devlet yapısı oluşturmak için Türkiye’den uzmanlar getirip, burayı işleyen bir devlet mekanizmasına kavuşturmak istiyoruz” dedi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın 19 Ağustos 2011’deki ziyaretinin Somali için bir dönüm noktası olduğunu belirten Torun, şunları kaydetti: “Türkiye Cumhuriyeti olarak son bir yılda yardım faaliyetlerine ilaveten kalkınma faaliyetlerine başladık. Yol, okul, hastane inşası yanında, devletin yeniden inşası gibi bir faaliyetimiz var. Çünkü, burada işleyen bir devlet mekanizması yok. İnşallah bu konuda da elimizden geleni yapacağız. Somali’de yeni bir devlet yapısı oluşturmak için Türkiye’den uzmanlar getirip burayı işleyen bir devlet mekanizmasına kavuşturmak istiyoruz.”

Bizim için bu haberin önemi, benzer başlıkla sitemizde yayınlanan bir yazıdaki fikrin gerçekleşiyor olmasıdır. Yazı Haki Beye ait… Yayınlanma tarihi, 16.09.2011… Hani Somali’de kıtlık olmuştu ve Türkiye yardım seferberliği gerçekleştirmişti, o hadisenin akabinde yazılan bir yazı… Yazının başlığı, “Türkiye’nin Afrika’daki üssü Somali”…
Konu sadece başlıklar değil. Haki Beyin yazısındaki temel tez, “harici model”… Harici model fikri, mutlaka üzerinde çalışılması gereken bir yaklaşımdır. Bir ülkenin dünyaya sunacağı bir “değerler manzumesi” varsa eğer, bunu yapmanın en müessir yolu harici modeldir. Ben konuyu dağıtmayayım, sözü Haki Beye bırakayım. İşte Haki Beyin yazısının ilgili kısmı…
*
“Dış ticaretinizin sıfıra yakın olduğu bir ülkeye büyükelçilik açmak hangi gerekçeyle izah edilebilir? Ülkenin ciddi stratejik bir değeri olduğunu da söylemek kabil olmadığına göre… TOKİ tarafından inşa edilecek olan meskenleri maliyetinin altında bile satmak mümkün olmayabilir. Zaten ülke ekvator kuşağında olduğundan dolayı çadırda bile yaşamak mümkünken ve en önemlisi insanlar gıda gibi birinci derecede zaruri ihtiyaçlarını dahi karşılayamazken mesken almaları beklenmez değil mi? İç savaşın olduğu bir ülkede ise yatırım yapmak, bırakın karlılığı, akıl karı değil. Ne kaldı geriye? Laikler ve Kemalistler için koca bir hiç… Müslümanlar içinse Allah rızası…
Durum gerçekten böyle mi yoksa hükümetin alakasının bu gün için görünmeyen başka bir nihai hedefi mi var? Kabinede arkadaşımız olmadığına ve dünyadaki büyük istihbarat teşkilatlarından birinin de başında bulunmadığımıza göre hükümetin nihai hedefini bilme imkanımız yok. Öyleyse Türkiye ile Somali arasındaki münasebetlerin stratejik seviyeye çıkarılmasını mümkün kılacak ihtimalin peşine düşelim. Görebildiğimiz kadarıyla iki ihtimal var. Birincisi, Somali’yi Afrika kıtası için üs haline getirmek, diğeri ise dışarıda bir model inşa etmek…
*
Somali’yi Türkiye’nin Afrika’daki üssü haline getirmek… Somali’nin içinde bulunduğu olumsuzluklar, üs yapılmak için fevkalade imkanlar oluşturuyor. Türkiye’nin ve başbakanın İslam coğrafyasındaki itibarı en büyük sermayedir. Türkiye ciddi bir çalışmayla Somali’deki iç savaşı bitirebilir. Türkiye’nin iç savaşı bitirmesi, ülkeye sahip olması demektir.
Yatırım maliyetlerinin düşük olması, ülkenin imar edilmesini kolaylaştırır. Başka herhangi bir ülkeye yapılacak yardımın onda biri Somali’ye yapıldığında, hesaplanamaz tesirleri olur. Bu güne kadar yapılan ve bundan sonra yapılacak olan yardımlar, Somali halkını Türkiye’ye kalbinden bağlar. Kalbi bağlılık, karındaşlıktan bile ileri ve sağlamdır. Türkiye, Somali’yi biraz kendine getirdiği anda, Afrika’da ilk eyalet oluşmuş demektir. Bu kadar az maliyetle bu kadar büyük netice alınabilecek şu anda başka bir ülke yok. Afrika’ya bir Afrika ülkesi ile girmek doğru bir stratejidir. Somali’nin üs haline getirilmesi ve bir model inşa edilmesi, Afrika’da, Türkiye için hayal bile edilemeyecek ufuklar açar.
*
Hususi olarak Afrika’ya, umumi olarak da dünyaya sunulacak olan bir model inşa etmek. Büyük devlet olmak, dünyayı veya dünyanın büyük bir bölgesini idare etmek iddiası, kendi ülkesinde emsal teşkil edecek bir model inşa etmeyi gerektirdiği kadar, kendi dışında da emsal alınacak bir model inşa etmeyi gerektirir. Başka bir ülkede model inşası daha önemlidir. Zira kendi ülkesinde güzel bir model(!) üreten ülkelerin başka ülkelerde sadece müstemleke modelleri ürettiğine son birkaç asırlık zaman laboratuarı şahitlik etmektedir.
Büyük devletlerin tamamının “harici ülke modeli” var. “Harici model” dünyaya sunmak istediği her şeyi sergilediği fuardır. Siyaset, hukuk, ilim, sanat, fikir, model, medeniyet, kültür, hayat hatta adab-ı muaşeret… (Yerimiz dar, az sözümüz çok anlaşılsın).
Zamanın çok hızlı aktığı bir çağdayız. Ve bu çağın, devasa değişimlerin hamilelik sürecindeyiz. Türkiye, harici modelini inşa etmek için kendi içindeki problemlerin bitmesini bekleyemez. Her iki cephede de seferberlik ilan etmelidir.
Somali, “harici model” inşası için fevkalade müsait. Yazının girişinde saydığımız olumsuz durumlar, yeni bir model inşası için fırsat. Ülkenin tamamında bir hükümet yok. Her bölgede bir yönetim… Türkiye Somali’ye ciddi ve büyük bir projeksiyonla gittiğinde tüm tarafları aynı iklimde buluşturabilir. Hem iç savaşı bitirmiş olur hem de savaşın taraflarını barıştırmanın hacimli çerçevesini oluşturur. Afrika, aklı gözünde olacak kadar acz içinde. Güzel bir model inşa etmek, Afrika’yı fethetmektir.”
*
Yazıdaki teşhis ve teklif harikulade… Somali’de devlet kurma fikri, o zamanlar, hükümet üyelerinin birçoğunda yoktur. Haki Beyin feraseti ve kavrayışı, ya meseleyi öngörebilmesinde kendini gösteriyor veya yapılması gerekenleri teklif ederken ortaya çıkıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir